68win kể lại vì sao Monaco, một công quốc nhỏ bé đang cạn ngân khố giữa thế kỷ 19, lại chọn mở sòng bạc để tồn tại. Từ căn biệt thự tạm bợ năm 1856, đến khi François Blanc đổi tên khu đồi thành Monte Carlo, đây là câu chuyện kinh doanh, kiến trúc và cả những bài học xác suất đắt giá.
Monaco giữa thế kỷ 19: một công quốc cần tiền
Năm 1848, hai thị trấn Menton và Roquebrune tuyên bố tách khỏi Monaco và ngừng nộp thuế dầu ô liu, trái cây cho nhà Grimaldi. Nguồn thu vốn đã ít nay càng teo tóp. Theo Wikipedia, ý tưởng mở sòng bạc đến từ Công nương Caroline, người vợ có đầu óc kinh doanh của Hoàng thân Florestan.
Năm 1854, theo dòng thời gian 68win tổng hợp, con trai bà là Charles, sau này là Hoàng thân Charles III, mời hai người Pháp là Albert Aubert và Napoléon Langlois lập kế hoạch. Họ cần huy động 4 triệu franc để xây một khu tắm chữa bệnh, các biệt thự kiểu Anh và một sòng bạc lấy cảm hứng từ Bad Homburg ở Đức.
Theo cách đọc của 68win, mô hình “suối khoáng + sòng bạc” lúc ấy là công thức du lịch thời thượng ở châu Âu. Monaco chỉ đang chép lại một mô hình đã chạy tốt ở nơi khác, nhưng thiếu điều kiện quan trọng nhất là đường đi.
Mốc đầu tiên 68win ghi nhận: ngày 14/12/1856, sòng bạc đầu tiên mở ở Villa Bellevue, khu La Condamine. Không có đường nối tử tế với Nice, không đủ chỗ ở, quảng bá kém, khách đến ít hơn dự tính rất nhiều. Quyền khai thác đổi chủ liên tục, sang Frossard de Lilbonne rồi Pierre Auguste Daval năm 1857.
Sòng bạc cũng chuyển chỗ nhiều lần trước khi dừng ở khu đồi Les Spelugues (nghĩa là “những hang đá”). Công trình tại đây khởi công ngày 13/5/1858 theo thiết kế của kiến trúc sư Gobineau de la Bretonnerie và hoàn thành năm 1863.
François Blanc và cái tên Monte Carlo
Nhân vật 68win coi là bước ngoặt là François Blanc, doanh nhân Pháp đang điều hành sòng bạc Bad Homburg. Ở đó, anh em nhà Blanc được ghi nhận đã đưa bánh xe roulette một ô 0 vào năm 1843, giúp sòng bạc của họ cạnh tranh hơn.
Blanc ban đầu từ chối, một chi tiết mà 68win thấy ít bài tiếng Việt nhắc đến. Wikipedia kể Công nương Caroline phải thuyết phục rất lâu, thậm chí kết thân với bà Blanc và gợi ý khí hậu ấm áp của Monaco sẽ tốt cho sức khỏe của bà. Năm 1863, Blanc đồng ý và nhận quyền khai thác 50 năm, kéo dài đến 1913.
Cùng năm 1863, Société des Bains de Mer (SBM) được thành lập, đến nay vẫn là chủ sở hữu và vận hành casino, với chính phủ Monaco và gia đình hoàng tộc nắm phần lớn cổ phần. Với 68win, đây là chi tiết đáng chú ý: một doanh nghiệp tư nhân gắn chặt với ngân sách quốc gia.
Theo yêu cầu của Blanc, khu Spelugues được đổi tên cho hấp dẫn hơn. Cái tên được chọn là Monte Carlo, nghĩa là “núi của Charles”, để vinh danh Hoàng thân Charles III. (Năm đổi tên chính thức thường được ghi là 1866; 68win khuyên bạn đối chiếu thêm nếu cần trích dẫn chính xác.)
Theo nhiều tài liệu, tuyến đường sắt dọc bờ biển nối tới Monaco cuối thập niên 1860 đã đưa khách từ Paris và các thành phố châu Âu đến dễ dàng hơn. Đó là mảnh ghép hạ tầng mà Villa Bellevue năm 1856 còn thiếu.
Kiến trúc Garnier và hình ảnh xa hoa
Giai đoạn 1878–1879, tòa nhà được cải tạo và mở rộng theo thiết kế của Jules Dutrou và Charles Garnier, người đã thiết kế Nhà hát Opera Paris. Có một sợi dây thú vị: François Blanc từng cho chính phủ Pháp vay ít nhất 4,9 triệu franc vàng để hoàn thành nhà hát này, nên ông quen biết Garnier.
Theo mô tả mà 68win đối chiếu, phần mới gồm một phòng hòa nhạc hướng ra biển, sau gọi là Salle Garnier, cùng các phòng chơi được mở rộng. Qua nhiều lần sửa sang, phần lớn dấu ấn Garnier ở khu phòng chơi đã mất, chỉ còn một số trang trí trần. Riêng mặt tiền và khán phòng Salle Garnier vẫn giữ được phần lớn thiết kế gốc.
Ngày nay khu phức hợp còn có Opéra de Monte-Carlo và văn phòng của Les Ballets de Monte-Carlo. Nhiều du khách ghé chỉ để xem kiến trúc. Nhìn từ góc văn hóa mà 68win theo đuổi, casino ở đây đã trở thành một phần của bản sắc đô thị chứ không đơn thuần là nơi chơi bạc.
Những giai thoại nổi tiếng và một quy định lạ
Giai thoại đầu tiên 68win chọn kể: năm 1891, Charles Wells “phá ngân hàng” tại Monte Carlo, tức là thắng hết số tiền dự trữ của một bàn chơi. Theo nghi thức do François Blanc đặt ra, bàn đó được phủ khăn đen. Lúc ấy Blanc đã mất (1877), con trai ông là Camille Blanc điều hành. Câu chuyện còn được ghi lại trong bài hát “The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo”.
Ngày 18/8/1913, bàn roulette ra màu đen 26 lần liên tiếp. Nhiều người cược lớn vào màu đỏ vì tin “đen ra mãi rồi, đỏ phải đến”, và thua. Wikipedia tính xác suất một chuỗi 26 lần cùng màu như vậy vào khoảng 1 trên 68,4 triệu. Hiện tượng này được gọi là ngụy biện Monte Carlo.
68win muốn nhấn mạnh bài học: mỗi vòng quay độc lập, quá khứ không làm thay đổi xác suất của lần quay tiếp theo. Chuỗi bất thường không phải “tín hiệu”, và đuổi theo nó là cách nhanh nhất để mất tiền.
Cuối cùng là một quy định nghe lạ với độc giả 68win: công dân Monaco không được vào phòng chơi của casino. Sòng bạc kiếm tiền từ du khách, còn người dân bản địa được giữ ngoài bàn cược. Đó là một cách ứng xử đáng suy ngẫm với bất kỳ ai quan tâm đến giải trí có trách nhiệm.
Câu hỏi thường gặp
Casino Monte Carlo mở năm nào?
Sòng bạc đầu tiên của Monaco mở ngày 14/12/1856 tại Villa Bellevue. Tòa nhà ở khu Spelugues hoàn thành năm 1863, năm François Blanc tiếp quản.
Ai thiết kế Casino de Monte-Carlo?
Gobineau de la Bretonnerie thiết kế tòa nhà đầu tiên; giai đoạn 1878–1879 có Jules Dutrou và Charles Garnier mở rộng, thêm phòng hòa nhạc Salle Garnier.
Người Monaco có được vào casino không?
Không. Công dân Monaco bị cấm vào phòng chơi của Casino de Monte-Carlo.
Ngụy biện Monte Carlo bắt nguồn từ đâu?
Theo tư liệu 68win dẫn, từ ván roulette ngày 18/8/1913 khi màu đen ra 26 lần liên tiếp và nhiều người thua vì cược ngược chuỗi.
Kết luận
68win khép lại câu chuyện Monte Carlo: một sòng bạc ra đời để cứu ngân khố, rồi thành biểu tượng kiến trúc và bài học xác suất.
Đọc tiếp lịch sử casino thế giới hoặc ghé trang chính 68win.
Chơi có trách nhiệm – 18+. Nội dung mang tính lịch sử – văn hóa, không khuyến khích cá cược. Tuân thủ pháp luật nơi bạn sinh sống.
Liên kết trong chuyên mục: tổng quan lịch sử casino · Ridotto Venice 1638 · Las Vegas hình thành thế nào · vì sao người ta thích đỏ đen · roulette một ô số 0 và các trò casino
Nguồn tham khảo
- Wikipedia – Monte Carlo Casino: https://en.wikipedia.org/wiki/Monte_Carlo_Casino
- Monte-Carlo SBM – Casino de Monte-Carlo: https://www.montecarlosbm.com/en/casino-monaco/casino-monte-carlo
- Wikipedia – Charles Wells (gambler): https://en.wikipedia.org/wiki/Charles_Wells_(gambler)
- Wikipedia – Gambler’s fallacy: https://en.wikipedia.org/wiki/Gambler%27s_fallacy
- Wikipedia – Roulette: https://en.wikipedia.org/wiki/Roulette
- Wikipedia – Bad Homburg vor der Höhe: https://en.wikipedia.org/wiki/Bad_Homburg_vor_der_H%C3%B6he
